Magnuskerk Anloo, 22 januari 2012

Themadienst rond het thema Tijd maken

Tijd maken – Structuur

 

* inleiding

In deze dienst willen we stil staan bij een paar aspecten van onze omgang met de tijd. ‘Tijd maken’ , zo heet ons jaarthema. Maar eigenlijk kun je tijd niet echt máken (al leek het er even op, met onze tijdmachine). De tijd is ons gegeven, wij leven in de tijd, en kunnen onszelf niet buiten de tijd plaatsen. Maar wat we wel kunnen, dat is de tijd ordenen, er structuur in aanbrengen.

In zijn boekjes over benedictijnse spiritualiteit heeft Wil Derkse het over het leven in het klooster, waar men zich aan een heel strak dagritme houdt. Hij schrijft daarover dat ritme ruimte schept. Dat het hebben van vaste punten in de tijd, waarop je je losmaakt van je bezigheden van dat moment, schept een heleboel ruimte.

“De klok geeft aan dat over tien minuten het koorgebed begint, dus de monnik zet zijn grasmaaier uit, legt zijn pen neer of sluit zijn boek en begeeft zich met zijn koorboek op weg naar de kloosterkerk – een lesje in de kunst van het ophouden. De klok geeft het einde van de recreatietijd aan en dus pak je je pen en boek weer op, start je de motor van de maaier of begin je met het boenen van de vloer – een lesje in de kunst van het beginnen.”

De kunst van het beginnen en de kunst van het ophouden. Ook buiten de muren van het klooster is die kunst te leren. Al is dat soms wel lastig, omdat in onze moderne samenleving mensen allemaal verschillende leefritmes hebben. Soms merk je dat al binnen het gezin, waar iedereen in en uitvliegt, en er soms niet meer de tijd is om samen te eten. Ritme is in onze samenleving steeds minder iets wat je samen deelt, en steeds meer een individuele keuze. En dat is soms best lastig.

Toch is ritme belangrijk. Het schept ruimte om werkelijk aandacht te geven aan de dingen waar je mee bezig bent. Een al te strak ritme kan natuurlijk een keurslijf worden, maar een goed ritme schept juist vrijheid. Doordat je helderheid schept in wanneer je ergens mee begint en wanneer je er weer mee ophoudt, krijg je je handen vrij om de dingen te doen die je moet doen.

Wij zijn de eersten niet die dit bedenken. De Bijbel vertelt ons dat er van meet af aan een ritme in de schepping is gelegd. In zes dagen schiep God de hemel en de aarde, de zevende dag ruste hij. Dat vertelt de bijbel ons niet om een historisch feit mee te delen, maar om duidelijk te maken hoe wezenlijk ritme is voor ons bestaan. Ook God weet van beginnen en van ophouden. Hij scheidde de nachten van de dagen, het licht van het donker. Hij bracht een orde aan in het bestaan.

Misschien is het orde aanbrengen in ons eigen bestaan ook een vorm van scheppen.

Zo kunnen we het toch, een klein beetje, tijd maken.

* lezing: Genesis 1

Tijd maken - PrioriTijd

* inleiding

Waarvoor maak je tijd? Welke dingen vind je belangrijk genoeg om er tijd voor vrij te maken?

Wat je belangrijk vindt, dat kan in de loop van je leven ook verschuiven. In verschillende levensfases kunnen andere dingen van belang worden. Tijd die je doorbrengt met vrienden of familie bijvoorbeeld, tijd die je steekt in je werk, tijd die je inruimt voor ontspanning of bezinning: in de loop van je leven komt het accent op andere dingen te liggen. Van mensen die een burnout hebben gehad, omdat ze te intensief met hun werk bezig zijn geweest en daar geen grenzen meer in konden trekken, hoor ik vaak dat ze na die periode van burnout andere prioriteiten zijn gaan stellen en ontdekt hebben dat er meer is dan werk alleen.

Wat mij altijd weer opvalt in de verhalen over Jezus, is dat hij bij alle tijd die hij heeft voor mensen – om verhalen te vertellen of hen te genezen – er ook steeds weer momenten zijn waarop hij de eenzaamheid opzoekt. Hij trekt zich van tijd tot tijd terug op een eenzame plek, om daar contact te zoeken met God, en zo zichzelf terug te vinden. Om er werkelijk voor anderen te kunnen zijn, moet hij af en toe terug naar de bron. Er moet gegeten en gedronken worden, niet alleen letterlijk/lichamelijk, maar ook geestelijk.

Waar doe ik het allemaal voor? Wat bezielt mij? Wat zorgt ervoor dat ik overeind blijf, bij alle keuzes die ik moet maken, en bij alle hindernissen die ik op mijn weg tegen komt? Die vragen hebben af en toe ook onze tijd nodig. Prioritijd.

Daarover gaat het volgende verhaal.

* verhaal: over stenen, zand en water

Op een dag werd een oude professor gevraagd een lezing te geven over efficiënt tijdsbeheer. Hij nam het woord en zei : "Laten we beginnen met een experiment."
Van onder de tafel haalde hij een pot in aardewerk en zette die voorzichtig voor zich neer. Daarna nam hij een twaalftal grote stenen die hij zorgvuldig in de pot legde.
Toen deze gevuld was, richtte hij zijn blik langzaam naar het publiek en vroeg : "Is deze pot vol ?"
Allen antwoordden ze : "Ja."
De professor bukte zich opnieuw en nam een pot met kleine kiezelsteentjes. Minutieus goot hij ze over de stenen. De kiezeltjes vielen tussen de stenen tot op de bodem van de pot. Hij goot steentjes tot aan de bovenrand.
Opnieuw vroeg de professor : "Is deze pot vol ?"
Zijn toehoorders begrepen zijn opzet en één van hen antwoordde : "Waarschijnlijk niet..."
Daarop haalde de professor van onder de tafel een zak met zand dat hij aandachtig in de grote pot goot. Het zand vulde de plaats tussen de grote stenen en de kiezelsteentjes.
De professor vroeg nog maar eens : "Is deze pot vol ?"
Ditmaal schudde zijn publiek eensgezind het hoofd.
"Goed", zei de professor, en alsof iedereen het verwachtte, nam hij een kan met water en vulde de pot tot de rand.
Daarop richtte de professor zich opnieuw tot de groep en vroeg : "Welke grote waarheid toont dit experiment ons aan ?"
De moedigste antwoordde : "Het toont aan dat onze agenda nooit zo gevuld is als we wel denken en dat er, als we echt willen, nog altijd wel wat tijd is voor meer afspraken en meer activiteiten."
"Neen", antwoordde de professor, "daarover gaat het niet. De grote waarheid die in dit experiment schuilt is de volgende: als je niet eerst de grote stenen in de pot doet, krijg je ze er achteraf nooit meer in. Welke zijn de stenen van ons leven: onze familie, onze vrienden, onze dromen, onze gezondheid? Als we meer belang hechten aan de futiliteiten zoals het zand en de kiezelsteentjes, zullen zij alle plaats in beslag nemen en blijft er geen tijd meer over voor de belangrijke dingen in het leven Daarom mag je niet vergeten jezelf de vraag te stellen welke de stenen van je leven zijn, om ze vervolgens als eerste in de pot te leggen."